هالوکس والگوس (انحراف شست پا)
سندرم تونل کارپال، علل، علائم و درمانها
تونل کارپال فضای تشکیل شده از استخوانهای مچ دست است. از داخل آن 9 تاندون که مسئول خم کردن انگشتان ما هستند و یک عصب به نام مدیان از آن می گذرد. ضعف دست، درد، بیحسی و از دست دادن حس در دست و انگشتان، که ناشی از فشردگی عصب مدیان هنگام عبور از تونل کارپال است، به عنوان سندرم تونل کارپال تعریف میشود.
در این نوشته میخوانید:
سندرم تونل کارپال چیست؟
سندرم تونل کارپال یک اختلال عصبی است که در اثر فشردگی عصب مدیان هنگام عبور از یک کانال باریک در مچ دست ایجاد میشود. این فشردگی میتواند منجر به بیحسی، سوزن سوزن شدن و گاهی اوقات ضعف و درد در انگشتان شست، اشاره و میانی شود. این بیماری اغلب در اثر حرکات تکراری دست و مچ دست، استفاده طولانی مدت از کامپیوتر یا کار با ابزارهای ارتعاشی ایجاد میشود. علاوه بر این، شکستگی یا دررفتگی در مچ دست میتواند فضای داخل تونل را تنگتر کند و منجر به فشردگی عصب شود. سندرم تونل کارپال در زنان بیشتر از مردان شایع است زیرا این تونل در مچ دست زنان ممکن است باریکتر از مردان باشد. علاوه بر این، بیماریهای سیستمیک مانند دیابت، مشکلات تیروئید و آرتریت روماتوئید میتوانند فشار روی عصب را افزایش دهند و باعث ایجاد سندرم تونل کارپال شوند.
شروع درمان سندرم تونل کارپال عموماً شامل روشهای محافظهکارانه است. این درمانها شامل موارد زیر است:

- بستن آتلهای مخصوصی که مچ دست را در حالت راست نگه میدارند، استفاده از این آتل ها در هنگام استفاده در شب، به کاهش علائم کمک میکنند.
- داروهای ضد التهابی درد را کاهش میدهند،
- تمرینات فیزیوتراپی با هدف حفظ تحرک مچ دست انجام میشوند.
- در مواردی که علائم ادامه دارند، ممکن است تزریق کورتیکواستروئید تجویز شود.
اگر با انجام همه این روشها فشار روی عصب کاهش نیابد، تونل کارپال با جراحی باز میشود تا فشار روی عصب کاهش یابد.
چیزی که خیلی مهم است، این است که تشخیص زودهنگام و درمان مناسب
میتواند خطر آسیب دائمی عصب را به میزان قابل توجهی کاهش دهد!
علائم سندرم تونل کارپال چیست؟
علائم سندرم تونل کارپال شامل درد مچ دست، سوزش و خارش کف دست و کاهش حس در نوک انگشتان است. تورم انگشتان و مشکل در گرفتن اشیا نیز از علائم سندرم تونل کارپال هستند. علائم مرتبط با سندرم تونل کارپال عبارتند از:
- مشکل در گرفتن اشیا به دلیل ضعف در دست
- بیحسی و گزگز در دست و انگشتان شست، اشاره و میانی
- سوزش، به خصوص در انگشت شست، اشاره و مدیان
- احساس سوزش و گزگز که مریض را از خواب بیدار میکند،
- درد مداوم در مچ دست،
- احساس سوزن سوزن شدن در انگشتان
- کاهش حس در نوک انگشتان
- کاهش توده عضلانی (آتروفی) عضلات دست


این علائم در شب شایعتر هستند و میتوانند آنقدر آزاردهنده باشند که باعث خواب بیقرار یا حتی بیدار شدن افراد از خواب شوند. درد و بیحسی در حین انجام کارهای سنگین با دست مانند گرفتن اشیا، حمل کردن و تمیز کردن رخ میدهد. این درد و بیحسی میتواند تا شانه و گردن گسترش یابد. در مراحل پیشرفته بیماری، آتروفی عضلانی و ضعف در عضلات شست، همراه با مشکل در گرفتن و نگه داشتن حرکات رخ میدهد.
چه چیزی باعث سندرم تونل کارپال میشود؟
سندرم تونل کارپال زمانی رخ میدهد که عصب مدیان که از تونل کارپال عبور میکند، فشرده شود. عصب مدیان، یکی از اعصاب اصلی دست، میتواند به دلیل شکستگی در اطراف مچ دست، عفونت، حرکات تکراری، تغییرات هورمونی در دوران بارداری یا از دست دادن خاصیت ارتجاعی بافت ها در پیری، دچار سندرم تونل کارپال شود. هر چیزی که باعث تورم در مچ دست شود، میتواند باعث سندرم تونل کارپال شود:
- حرکات تکراری و آسیبهای ناشی از کشیدگی
- آرتروز
- آسیبها و یا دررفتگی های مچ دست
- شکستگی مچ دست
- کیستهای گانگلیون
سندرم تونل کارپال چگونه تشخیص داده میشود؟
سندرم تونل کارپال را میتوان با بررسی شکایات بیمار، بررسی یافتههای فیزیکی بیمار، انجام معاینات مخصوص توسط پزشک و انجام اسکن الکترومیوگرافی (EMG) با دقت ۹۵٪ تشخیص داد. در مواردی که EMG منفی است اما علایم بیماری وجود دارد، تشخیص باید بر اساس یافتههای معاینه فیزیکی و شکایات بیمارگذاشته شود. از آنجایی که این وضعیت گاهی اوقات میتواند با فتق دیسک گردن اشتباه گرفته شود، MRI گردن نیز به بررسیها اضافه می شود.
سندرم تونل کارپال چگونه درمان میشود؟
ابتدا، لازم است از فعالیتهایی که دستها و مچ دست را تحت فشار قرار میدهند، اجتناب شود و از فشار بیش از حد جلوگیری شود. افرادی که حرفه آنها نیاز به استفاده از دستها و انگشتان دارد، باید از خم نگه داشتن مداوم مچ دست خود خودداری کنند. علاوه بر این، عضلات باید با انجام تمریناتی که دستها، مچ دست و انگشتان را تقویت میکنند، تقویت شوند. بیحرکت نگه داشتن این نواحی مهمترین جنبه پیشگیری است. استفاده از مسکنهای موضعی و ژلهای ضد التهاب در درمان سندرم تونل کارپال مفید است.
با این حال، استفاده از آتل مچ دست فقط در شب و تزریق کورتیکواستروئید در اطراف عصب، یکی از درمان هاست. در بیمارانی که شکایت درد و ضعف آنها علیرغم دارو و سایر درمانها ادامه دارد، یا در موارد پیشرفته، بهبودی کامل با یک عمل جراحی کوچک تقریباً ۱۵ دقیقهای که تحت بیحسی موضعی ساده انجام میشود، حاصل میشود. پس از دو هفته استراحت دست، بیماران به زندگی عادی روزمره خود باز میگردند.
سوالات متداول در مورد سندرم تونل کارپال
دکتر محمد اسدی فانید
متخصص ارتوپدی،
دوره تکمیلی جراحی زانو و لگن و آرتروپلاستی (تعویض مفاصل) و آرتروسکوپی،
فلوشیپ جراحی ستون فقرات و جراحی های کم تهاجمی آندوسکوپیک ستون فقرات.



