چه چیزی باعث درد استخوان می‌شود؟
هالوکس والگوس (انحراف شست پا)
هالوکس والگوس، بونیون و یا انحراف شست پا، نوعی بدشکلی پا است که در اثر خم شدن انگشت شست پا به سمت انگشتان دیگر ایجاد می‌شود و در نتیجه مفصل قاعده انگشت شست به سمت داخل بیرون می‌زند. در هالوکس والگوس، انگشت شست پا به سمت خارج و به سمت انگشتان دیگر خم می‌شود. این وضعیت در زنان شایع‌تر است و در درجه اول ناشی از عوامل ژنتیکی است. در حالی که از روش‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، دستگاه‌های مختلف و تغییرات سبک زندگی در درمان بونیون‌های مراحل اولیه استفاده می‌شود، بونیون‌های پیشرفته‌تر با جراحی درمان می‌شوند.
دکتر محمد اسدی فانید
هالوکس والگوس چیست؟
هالوکس والگوس که به عنوان بونیون نیز شناخته می‌شود، یک بدشکلی پا است که باعث ایجاد یک برآمدگی استخوانی در مفصل انگشت شست پا می‌شود. انگشت شست پا به سمت انگشتان دیگر خم می‌شود و یک برآمدگی روی استخوان متاتارس انگشت شست، در سمت داخلی پا نزدیک کف پا ایجاد می‌کند. این وضعیت بونیون یا هالوکس والگوس نامیده می‌شود. این بیماری که به طور کلی از نظر ژنتیکی به ارث می‌رسد، در زنان شایع‌تر است. یعنی کسانی که مادر یا مادربزرگشان به آن مبتلا هستند، خطر بیشتری برای ابتلا به بونیون دارند. هالوکس والگوس شایع‌ترین بدشکلی پا است.
چه چیزی باعث هالوکس والگوس می‌شود؟
مهمترین علت هالوکس والگوس ژنتیک است، به این معنی که از خانواده به ارث می‌رسد. علاوه بر این، در افرادی که کف پای صاف دارند بیشتر دیده می‌شود. همچنین در افرادی که زمینه ژنتیکی مناسبی دارند و کفش‌های پاشنه بلند و کفش‌های نوک باریک می‌پوشند، بیشتر دیده می‌شود. ایستادن برای مدت طولانی نیز از جمله عواملی است که بر هالوکس والگوس تأثیر می‌گذارد.
علائم هالوکس والگوس چیست؟
شایع‌ترین علامت گزارش شده توسط بیماران، ساییدگی بونیون در پایه انگشت شست پا به کفش است که منجر به درد و تورم می‌شود. اصطکاک، تورم را افزایش می‌دهد و با افزایش تورم، اصطکاک تشدید می‌شود و یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند. با افزایش تورم و خم شدن انگشت پا، شکایات بیمار نیز افزایش می‌یابد و تورم بزرگی به نام بونیون روی استخوان ایجاد می‌شود. از سوی دیگر، خم شدن انگشت پا، مکانیک پا را مختل می‌کند. پینه‌ای که باید زیر انگشت شست پا تشکیل شود، زیر انگشتان دوم و سوم تشکیل می‌شود زیرا انگشت شست پا بلند می‌شود. به دلیل تغییر مکانیسم تحمل وزن و اختلال در مکانیک پا، با خم شدن پا، مرکز ثقل به سمت مرکز تغییر می‌کند و درد در وسط پا هنگام راه رفتن شروع می‌شود. در ابتدا، قبل از اینکه بیماری به مرحله بسیار پیشرفته‌ای برسد، درد فقط در اثر ساییدگی لبه انگشت شست پا ایجاد می‌شود. با این حال، با پیشرفت بیماری، این درد در وسط پا نیز احساس می‌شود. در مراحل پیشرفته‌تر بیماری، انگشت شست پا زیر انگشت دوم قرار می‌گیرد. از آنجا که انگشت شست پا، انگشت دوم را از پایین به بالا هل می‌دهد، در مراحل پیشرفته، پینه‌هایی روی انگشت دوم پا تشکیل می‌شود. علاوه بر این، بالای انگشت دوم پا به کفش ساییده می‌شود و پینه تشکیل می‌دهد. اگر این اصطکاک بیش از حد باشد، می‌تواند باعث التهاب و اگرچه خیلی رایج نیست، باعث زخم شود.
علائم بونیون را می‌توان به شرح زیر فهرست کرد:
- درد و سوزش در ناحیه تورم کنار انگشت شست پا هنگام پوشیدن کفش
- مشکل در یافتن کفش مناسب یا راحت
- خم شدن انگشت شست پا به سمت انگشت دوم
- تغییر شکل چهار انگشت دیگر
- درد در کف پا
هالوکس والگوس (انگشت خمیده) چگونه تشخیص داده می‌شود؟
در طول معاینه فیزیکی توسط پزشک متخصص، خم شدن انگشت شست پا روی انگشتان دیگر پا، حتی فشار دادن آنها به پایین و رفتن به زیر آنها، تشکیل یک برآمدگی استخوانی به نام بونیون و وجود پینه در بالای آن؛ به عبارت دیگر، نگاه کردن به ظاهر پا، به تشخیص کمک می‌کند. با این حال، عکس‌برداری با اشعه ایکس از پا در حالت تحمل وزن انجام می‌شود. این عکس‌برداری امکان اندازه‌گیری زوایای لازم را فراهم می‌کند و درمان‌ها بر اساس این زوایا تعیین می‌شوند.
هالوکس والگوس (انگشت شست کج) چگونه درمان می‌شود؟
درمان هالوکس والگوس بسته به شدت بدشکلی و میزان درد و ناراحتی متفاوت است. موارد اولیه وخفیف را می‌توان با تمرینات هدفمند، تمرینات خانگی، فیزیوتراپی، کفش‌های مخصوص یا استفاده از اسپلینت بونیون در شب اصلاح کرد. در موارد شدیدتر، علائم ممکن است حتی با استفاده از اسپلینت بونیون بدتر شوند. در چنین مواردی، جراحی ضروری است.
درمان سطح اول
این بیماری سه مرحله دارد که مرحله اول آن مرحله اولیه است. در مراحل اولیه، بیمار فقط دچار بدشکلی ظاهری می‌شود، اما درد احساس نمی‌شود. در این مرحله و صرفاً برای رفع بدشکلی ظاهری، جراحی انجام نمی‌شود. به جای آن، درمان‌های غیرجراحی زیر برای کاهش علائم به کار گرفته می‌شوند.
- تغییر سبک زندگی: اگر بیمار درد شدیدی ندارد، توصیه می‌شود از پوشیدن کفش‌های تنگ خودداری کند. اگر پوشیدن کفش پاشنه بلند برای کار ضروری است، باید کفش‌هایی با پاشنه کوتاه و فضای پنجه نه چندان باریک انتخاب کند. همچنین پیشنهاد می‌شود که برای رفت و آمد به محل کار کفش ورزشی بپوشند و در محل کار کفش پاشنه بلند بپوشند.
- ورزش: تمریناتی که انگشت شست پا را هدف قرار می‌دهند توصیه می‌شود. این تمرینات شامل کشیدن انگشت شست پا در جهت مخالف بدشکلی است. این تمرینات را می‌توان عصرها هنگام تماشای تلویزیون انجام داد و با استفاده از دست یا بانداژ، انگشت پا را در جهت مخالف کشید. اگر بیمار استعداد ژنتیکی برای هالوکس والگوس داشته باشد، روند بیماری احتمالاً مشابه خواهد بود. ورزش به جلوگیری از بدتر شدن بیماری کمک می‌کند. اگر استعداد ژنتیکی شدید نباشد و انحنا خفیف باشد، فشار دادن انگشت پا در جهت مخالف، عضلات را شل کرده و از درد جلوگیری می‌کند.
- وسایل سیلیکونی: برای پینه‌های خفیف، می‌توان از جداکننده‌های سیلیکونی انگشت پا استفاده کرد. این روش، مشابه ورزش، تلاش می‌کند تا انگشت شست پا را در جهت مخالف بدشکلی نگه دارد
- ارتز: ارتزهایی که انگشت شست پا را در جهت مخالف قرار می‌دهند، می‌توانند عصرها در خانه استفاده شوند. این ارتزها به انگشت شست پا که از قرار گرفتن در جهت مخالف در طول روز خسته شده است، کمک می‌کنند تا به شکل اولیه خود بازگردد و در نتیجه پا استراحت کرده و درد کاهش می‌یابد.
درمان سطح دوم
در مواردی که شکایات بیمار افزایش یافته است، انگشت شست پا بیش از حد تغییر شکل نیافته است و زوایای تشخیص داده شده توسط اشعه ایکس به طور قابل توجهی تحریف نشده‌اند و فقط یک برآمدگی استخوانی وجود دارد، یک عمل جراحی کوچک بدون برش استخوان انجام می‌شود. این شامل تراشیدن برآمدگی استخوانی و شل کردن عضلاتی است که باعث تغییر شکل انگشت شست پا می‌شوند. به این عمل بونیونکتومی می‌گویند. این عمل فقط برای بیماران مبتلا به هالوکس والگوس در مراحل اولیه با زوایای بسیار کم تشخیص داده شده توسط اشعه ایکس و زوایای نه چندان زیاد بین استخوان‌های متاتارس اعمال می‌شود. اگر این روش برای بیمارانی با زاویه‌های بسیار شدید اعمال شود، ممکن است بدشکلی پا عود کند. بنابراین، در بیمارانی که زاویه انحنای زیادی دارند که توسط اشعه ایکس تشخیص داده می‌شود، باید جراحی اصلاح استخوان، که یک درمان سطح سوم است، انجام شود.
درمان سطح سوم
هنگامی که درمان‌های غیرجراحی بی‌اثر باشند و راه رفتن برای بیمار بیش از حد دردناک شود، جراحی به عنوان یک گزینه مطرح می‌شود. این روش استئوتومی نامیده می‌شود. در طول جراحی، متخصص بونیون را برداشته و استخوان‌ها را دوباره تراز می‌کند تا انگشت شست پا را به موقعیت صحیح برمی گرداند و آن را با پیچ یا پین محکم کند.
